Hekur
Fe
Hekuri është një mineral thelbësor i nevojshëm për funksionimin normal të trupit. Është një përbërës kyç i hemoglobinës dhe mioglobinës, proteina përgjegjëse për transportimin e oksigjenit në trup. Përveç kësaj, hekuri merr pjesë në prodhimin e energjisë, funksionin e sistemit imunitar, sintezën e ADN-së dhe funksionimin e duhur të sistemit nervor.
Shumica e hekurit në trup gjendet në hemoglobinën e qelizave të kuqe të gjakut, ndërsa pjesa tjetër ruhet në mëlçi, shpretkë dhe palcë kockore. Trupi nuk mund të prodhojë hekur vetë, kështu që marrja e tij përmes ushqimit ose suplementeve është thelbësore. Mungesa e hekurit është një nga mangësitë më të zakonshme ushqyese në botë dhe mund të çojë në lodhje, dobësi, ulje të përqendrimit, marramendje, lëkurë të zbehtë dhe qëndrueshmëri të reduktuar fizike. Gratë në moshë riprodhuese, gratë shtatzëna, nënat që ushqejnë me gji, atletët, vegjetarianët dhe veganët, si dhe njerëzit me nevoja të rritura fiziologjike ose thithje të reduktuar të hekurit, kanë nevoja të rritura për hekur.
Thithja e hekurit varet nga forma e tij dhe prania e lëndëve të tjera ushqyese. Vitamina C rrit ndjeshëm thithjen e hekurit dhe kontribuon në shfrytëzimin e tij më të mirë në trup.
Shtatzënia dhe laktacioni: Nevojat për hekur gjatë shtatzënisë dhe laktacionit rriten për shkak të rritjes dhe zhvillimit të fetusit, si dhe rritjes së formimit të gjakut. Përdorimi i preparateve të hekurit rekomandohet vetëm me këshillën e një mjeku.
Ndërveprimet: Thithja e hekurit mund të reduktohet nga kalciumi, antacidet, disa antibiotikë dhe disa përbërës ushqimorë si fitatet dhe taninet. Marrja e produkteve të qumështit e vështirëson thithjen. Vitamina C përmirëson thithjen e tij. Marrja e tepërt e hekurit mund të çojë në probleme gastrointestinale si të përziera, kapsllëk, dhimbje stomaku dhe stres oksidativ, prandaj është e rëndësishme t'i përmbaheni dozave të rekomanduara.
BISLICINAT I HEKURIT
Bisglicinati i hekurit është një formë e kelatuar e hekurit në të cilën hekuri është i lidhur me dy molekula të glicinës, një aminoacid që lejon stabilitet dhe thithje më të mirë në sistemin tretës. Kjo formë e hekurit karakterizohet nga biodisponueshmëria e lartë dhe tolerancë e shkëlqyer gastrointestinale. Ndryshe nga disa forma tradicionale të hekurit, siç është sulfati i hekurit, bisglicinati i hekurit thithet më me efikasitet dhe ka shumë më pak gjasa të shkaktojë efekte të padëshiruara gastrointestinale si të përziera, kapsllëk, fryrje ose acarim të stomakut. Bisglicinati i hekurit kontribuon në formimin normal të qelizave të kuqe të gjakut dhe hemoglobinës, transportin e oksigjenit, uljen e lodhjes dhe rraskapitjes, si dhe mbështetjen e funksioneve njohëse dhe sistemit imunitar.
Për shkak të përthithjes së lartë dhe efektit të butë në stomak, kjo formë e hekurit është veçanërisht e përshtatshme për:
– Persona me mungesë hekuri;
– Gra në moshë riprodhuese;
– Gra shtatzëna dhe në gjidhënie (në konsultim me një mjek);
– Atletë dhe persona fizikisht aktivë;
– Vegjetarianë dhe veganë;
– Persona me një sistem gastrointestinal të ndjeshëm;
– Persona që përjetojnë lodhje dhe rraskapitje kronike;
Kombinimi i bisglicinatit të hekurit me vitaminën C dhe acidin folik përmirëson më tej përthithjen dhe shfrytëzimin e hekurit në trup.