Mio-inozitol i D-hiro-inozitol
Cikloheksanheksol
Mio-inozitol, poznat kao inozitol (cikloheksanheksol), je ciklični ugljikohidrat sa šest hidroksilnih grupa. Dugo vremena se smatrao vitaminom B (vitamin B8). Međutim, ne smatra se esencijalnim nutrijentom jer se formira iz glukoze. Svaki bubreg proizvodi oko 2 g mio-inozitola dnevno, a prosječan unos hranom je 0,5–1,0 g/dan. Jetra i mozak takođe sintetišu mio-inozitol, iako u mnogo manjim količinama u poređenju s bubrezima. Međutim, važno je da u mozgu nivoi mio-inozitola dostižu koncentracije 10 do 15 puta veće od onih u krvi. Važno je napomenuti da unos kofeina u ishrani povećava potrebu za mio-inozitolom. Starenje, upotreba antibiotika, unos šećera, nedostatak natrijuma, inzulinska rezistencija i dijabetes tipa 1 i tipa 2 povećavaju potrebu za mio-inozitolom. Namirnice koje sadrže mnogo supstanci koje formiraju inozitol, poput jetre, žitarica, sjemenki i graha, ne konzumiraju se u dovoljnoj količini. Stoga, sa stanovišta ishrane, naš unos inozitola je mnogo niži u poređenju s onim što bi ljudi trebalo da konzumiraju.
Mio-inozitol i sindrom policističnih jajnika: Sindrom policističnih jajnika (PCOS) pogađa 5%–21% žena tokom njihovog reproduktivnog života. Inzulinska rezistencija je čest nalaz kod pacijenata sa PCOS-om, bez obzira na indeks tjelesne mase (BMI). Zaista, oko 70%–80% žena sa PCOS-om i centralnom gojaznošću i 15%–30% mršavih žena sa PCOS-om imaju inzulinsku rezistenciju i kompenzatornu hiperinsulinemiju.
I mio-inozitol i D-hiro-inozitol su uključeni u intracelularni prenos metaboličkog signala insulina i takođe su važni za oksidativnu upotrebu glukoze i njeno skladištenje kao glikogena.
Epimeraza enzim koja pretvara mio-inozitol u D-hiro-inozitol je zavisna od insulina, a ova konverzija je smanjena u tkivima otpornim na insulin. Kod ljudi s dijabetesom tipa 2 dolazi do smanjenja D-hiro-inozitola u urinu i povećanja izlučivanja mio-inozitola u urinu. Dakle, nedostatak mio-inozitola ili oštećenje funkcije/ekspresije enzima koji pretvara mio-inozitol u D-hiro-inozitol može dovesti do inzulinske rezistencije (što dalje može dovesti do nedostatka D-hiro-inozitola jer je epimeraza koja pretvara mio-inozitol u D-hiro-inozitol osjetljiva na inzulin).
U 12-sedmičnoj randomiziranoj kontrolisanoj studiji na 50 žena s prekomjernom težinom i sindromom policističnih jajnika (PCOS), uzimanje mio-inozitola ujutro dovelo je do značajnog smanjenja plazmatskog LH (luteinski hormon), prolaktina, testosterona, inzulina i odnosa LH:FSH (luteinski hormon: folikulostimulirajući hormon), te se poboljšala osjetljivosti na inzulin. Stopa porođaja takođe se značajno poboljšala uz mio-inozitol, a menstrualni ciklus je regulisan kod ispitanica koje su imale neredovne cikluse. Osim toga, Kamenov i saradnici su otkrili da mio-inozitol poboljšava ovulaciju, što dovodi do veće stope trudnoće i porođaja. Takođe je zabilježeno smanjenje BMI i poboljšanje inzulinske rezistencije. Ova studija je takođe otkrila da je oko 61,7% pacijentica s PCOS-om ovuliralo nakon uzimanja mio-inozitola. Nekoliko meta-analiza randomiziranih kontrolisanih ispitivanja pokazalo je da je monoterapija mio-inozitolom, i kada se kombinuje sa D-hiro-inozitolom, učinkovita kod pacijenata s PCOS-om.
Stanja otpornosti na insulin dovode do povećanog gubitka mio-inozitola urinom, prvenstveno zbog inhibicije reapsorpcije mio-inozitola u bubrezima posredovane glukozom. Smanjenje mio-inozitola smanjuje D-hiro-inozitol, pri čemu nedostatak oba doprinosi rezistenciji na insulin u skeletnim mišićima, jetri i masnim ćelijama. Mio-inozitol je uključen u plodnost, oogenezu, embriogenezu, regenerativne procese (kontrola transkripcije, izvoz mRNA i popravak DNK) i metabolizam masti. Mio-inozitol inhibira apsorpciju glukoze u duodenumu i smanjuje porast glukoze u krvi.
Abnormalnosti u odnosu mio-inozitola i D-hiro-inozitola u plazmi i urinu mogu biti rani marker inzulinske rezistencije i dijabetesa tipa 2. Nadalje, nedostatak mio-inozitola pogoršava inzulinsku rezistenciju. Spojevi inozitola takođe smanjuju hiperglikemiju na način koji zavisi od doze i potiču skladištenje glikogena u mišićima.
Konverzija mio-inozitola u D-hiro-inozitol je ozbiljno narušena inzulinskom rezistencijom u tkivima osjetljivim na inzulin (mišići, masno tkivo i jetra). Stoga, nizak omjer D-hiro-inozitola: mio-inozitola može predstavljati mjeru inzulinske rezistencije. Zaista, niski nivoi D-hiro-inozitola su tipični u urinu i mišićnom tkivu pacijenata sa dijabetesom tipa 2. Nedostatak mio-inozitola smanjit će nivoe D-hiro-inozitola i pogoršati inzulinsku rezistenciju. Na mjestima dijabetičkih mikrovaskularnih komplikacija (bubrezi, nervi, oko), često se uočava istovremeno smanjenje intracelularnog mio-inozitola i akumulacija intracelularnog sorbitola, zato je opravdana suplementacija mio-inozitolom kod pacijenata kojima je dijagnostifikovana šećerna bolest.
Mio-inozitol u dozi od 2 g dva puta dnevno smanjuje učestalost gestacijskog dijabetesa. Ove studije su takođe primijetile smanjene potrebe za inzulinom, porođaj u kasnijoj gestacijskoj dobi i manje epizoda neonatalne hipoglikemije.
Važno je da preparat ima tačno određen odnos mio-inozitola i D-hiro-inozitola, jer ispoljavaju sinergistički efekat, što je jako važno za terapiju sindroma policističnih jajnika, a najbolji preparati su oni koji sadrže mio-inozitol: D-hiro-inozitol u odnosu 40:1, što zadovoljava preparat Ovarinova.
Mio-inozitol treba uzeti u obzir kod pacijenata s inzulinskom rezistencijom, metaboličkim sindromom, dijabetesom tipa 1, dijabetesom tipa 2, PCOS-om i kod onih s gestacijskim dijabetesom ili onima koji su u riziku od njega. Povišeni nivoi glukoze smanjuju nivoe mio-inozitola u tkivima i povećavaju njegovu razgradnju i eliminaciju putem bubrega. Mio-inozitol se bezbjedno koristi decenijama u mnogim studijama kod osoba s inzulinskom rezistencijom i sindromom policističnih jajnika.