Cink

Cink je esencijalni mineral, prirodno je prisutan u namirnicama kao što su meso, riba i mliječni proizvodi. Uobičajna ishrana obezbeđuje 10-15mg cinka/dan. Uključen je u mnoge aspekte ćelijskog metabolizma. Potreban je za katalitičku aktivnost mnogih enzima, značajan je u jačanju imunološke funkcije, sintezi proteina i DNK, zarastanju rana i u ćelijskoj diobi. Takođe, značajan je u održavanju trudnoće bez komplikacija, u rastu i razvoju djece i adolescenata.

Ukupna količina cinka u organizmu kod žena je oko 1.5g, a kod muškaraca 2.5g. Većina cinka deponuje se u skeletnim mišićima i kostima. Procesi koji održavaju homeostazu cinka su apsorpcija iz hrane i izlučivanje u gastrointestinalni trakt, kao i reapsorpcija u lumenu gastrointestinalnog trakta. Bakar značajno utiče na apsorpciju cinka putem konkurencije za mjesta vezivanja na albumine u krvnoj plazmi. Iz organizma se cink većim dijelom izlučuje putem fecesa, a manjim dijelom urinom ili jakim znojenjem. Tkiva i tečnosti bogata cinkom su: prostata, sjemena tečnost, jetra, bubrezi, retina, kosti i mišići. Sadržaj ovog minerala je takođe visok u beta ćelijama pankreasa, gdje sa proinsulinom i insulinom gradi komplekse, pa se smatra da cink obezbjeđuje skladištenje insulina.

Refernetne vrednosti za cink:

Preporučene dijetetske doze (RDA) za cink

Age	Male	Female	Pregnancy	Lactation
0-6 meseci	2 mg	2 mg
7-12 meseci	3 mg	3 mg
1-3 godine	3 mg	3 mg
4-8 godina	5 mg	5 mg
9-13 godina	8 mg	8 mg
14-18 godina	11 mg	9 mg	12 mg	13 mg
19+ godina	11 mg	8 mg	11 mg	12 mg

Nedostatak cinka (hipocinkemija): Cink ima mnogo funkcija u ljudskom organizmu, pa prema tome nedostatak cinka utiče na različita tkiva i organe. Deficit cinka može dovesti do problema sa kožom, digestivnim traktom, reproduktivnim sistemom, centralnim nervnim sistemom, kao i sa imunim sistemom. Kod odojčadi i djece simptomi nedostatka cinka su dijareja, alopecija, zaostalost u rastu i razvoju, gubitak apetita, česte infekcije, a mogu imati i problem sa reproduktivnim sistemom u odraslom dobu. Nedostatak cinka može ometati čula ukusa i mirisa, a kod starijih osoba može dovesti do teže epitelizacije kože i zarastanja rana, kao i do problema u funkcionisanju centralnog nervnog sistema (problem sa kognitivnim i psihološkim funkcijama). Hipocinkemija se vrlo često javlja u trudnoći jer dio cinka preuzima fetus, pa je suplementacija u periodu trudnoće sasvim opravdana. Ostala oboljenja koja dovode do niske koncentracije ovoga minerala su: akutna tuberkuloza, infarkt miokarda, ciroza jetre, leukemija, perniciozna anemija.

Višak cinka (hipercinkemija): Višak cinka ili hipercinkemija je rijetka i najčešće se sreće u hipertenziji, eozinofliji, multiplom mijelomu i megaloblastnim anemijama. Organizam ima sposobnost da štedi cink, slično gvožđu. Mnogi smatraju da je deficit cinka vrlo čest i da terapija cinkom treba da bude isto toliko važna koliko i terapija gvožđem.

Uticaj cinka na zdravlje prostate: Karcinom prostate i benigna hiperplazija prostate predstavljaju veliki zdravstveni problem kod muškaraca srednje i starije životne dobi. Smatra se da veliki broj faktora utiče na razvoj ove bolesti, kao što su genetski faktori, ishrana sa visokim sadržajem masti, upotreba nekih lijekova. Mnoge studije govore o tome kako benigna hiperplazija prostate ili karcinom postate mogu biti povezani sa niskom koncentracijom cinka u tkivu ili plazmi i povećanom koncentracijom cinka u urinu. Prema tome, cink kao jak antioksidans je preporučljiv kao prevencija ili pomoć u liječenju bolesti prostate.

Cink bisglicinat je takozvani helatni oblik u kojem je cink vezan za aminokiselinu glicin. Glicin je najmanja aminokiselina i stoga može osigurati da se cink optimalno apsorbuje kroz zid crijeva. Brojne naučne studije već su potvrdile da organska jedinjenja cinka kao što je jedan od njih, cink bisglicinat, imaju mnogo veću bioraspoloživost od neorganskog jedinjenja cinka kao što je cink oksid.

Uz vitamin C, cink je jedan od najzastupljenih minerala koji se konzumira tokom zimskih mjeseci da pruži trajnu podršku imunološkom sistemu. Vitamin C i cink imaju važnu ulogu u ishrani, imunološkoj odbrani i očuvanju zdravlja. Kod povećane aktivnosti imunološkog sistema, kao što je akutna infekcija disajnog sistema, potreba je podrška imunitetu kako bi se Vaš organizam lakše izborio. Shodno tome, povećava se i potreba za vitaminom C i cinkom i ovakve kombinacije preporučuju se kako u adultnoj dobi, tako i u pedijatrijskoj populacija, uz napomenu da se doza prilagodi uzrastu.

Cink

Reference