Papaja
Carica papaya L. – Caricaceae
Papaja është një frut popullor që rritet në vendet tropikale dhe subtropikale. Cilësitë ushqyese dhe terapeutike të papajës janë të njohura gjerësisht. Gjethet, ndër përbërës të tjerë të bimës, janë përdorur si ilaçe terapeutike për disa sëmundje. Gjethet e papajës përmbajnë përbërës të ndryshëm bioaktivë, duke përfshirë komponime fenolike, flavonoide, alkaloide. Këto substanca ndihmojnë në rritjen e kapacitetit antioksidues. Papaja zotëron veti antikancerogjene, antiinflamatore, antimikrobike dhe hipoglicemike. Ajo gjithashtu përmban enzimën papainë, e cila ndihmon në trajtimin e traumave, alergjive dhe lëndimeve sportive duke rritur lëvizshmërinë tretëse dhe kohën e tranzitit. Shumë raporte kanë treguar gjithashtu se gjethet përmbajnë shumë agjentë bioaktivë si karpaina dhe acidi nikotinik. Ekstrakti i etanolit është treguar se përmban saponina, glikozide kardiake, antrakinone dhe sheqerna reduktues përveç flavonoideve, alkaloideve dhe taninave.
Efektet e dobishme të bimës janë kryesisht për shkak të alkaloideve, flavonoideve, saponinave, taninave dhe glikozideve, të cilat kanë veti anti-inflamatore. Gjethet e papajës janë gjetur të përmbajnë sasi të konsiderueshme proteinash, alkaloidesh, aminoacidesh, karbohidratesh, steroidesh dhe glikozidesh. Është raportuar gjithashtu prania e sheqernave, glikozideve, saponinave, proteinave, aminoacideve, steroideve dhe terpenoideve në sasi të matshme. Studimet kanë treguar efikasitetin antimikrobik të gjetheve të freskëta dhe të thata të C. papaya kundër baktereve dhe kërpudhave. Mostrat e thata nga bima treguan efikasitet të konsiderueshëm kundër baktereve Gram-negative dhe Gram-pozitive. Megjithatë, mostra e freskët ishte efektive vetëm kundër baktereve Gram-pozitive. Në të njëjtin studim, ekstraktet metanolike dhe ujore të C. papaya penguan aktivitetin e Escherichia coli, Staphylococcus aureus dhe Candida albicans. Bazuar në hulumtim, u zbulua se ekstrakti i gjetheve të C. papaya ka efekte antibakteriale dhe citotoksike.
Nanopjesëzat e sintetizuara nga gjethet e C. papaya kanë treguar se pengojnë aktivitetin e virusit të dengues tip 2. U vlerësua gjithashtu aktiviteti antiprotozoar i C. papaya kundër Trypanosoma cruzi (një organizëm parazitar). Ekstrakti tregoi aktivitetin më të lartë antimikrobik kundër S. aureus dhe B. cereus. Në bazë të kërkimit, aktiviteti antiparazitar i përbërësve të izoluar nga ekstrakti i kloroformit i C. papaya u vlerësua.