Majdanos
Petroselinum crispus L. – Apiaceae
Majdanos iështë një bimë dykohore, e kultivuar. Rrënja ka formë shpuze. Në vitin e parë zhvillohet një rozëtë gjetheje, që përbëhet nga gjethe të ndara thellë, me ngjyrë jeshile të lehtë. Pjesët medicinale të bimës janë rrënja e tharë dhe gjethet. Kjo bimë përdoret si për erëza ashtu edhe si bimë medicinale. Ajo është kultivuar për më shumë se 2000 vjet në Evropën Juglindore dhe Azinë Perëndimore. Vetitë medicinale të majdanosit janë përmendur për herë të parë në Greqinë e Lashtë.
Rrënja përmban 0.1-0.5% vaj esencial, dhe përbërësit më të shumtë të vajit janë komponimet fenilpropane apiol dhe myristicin. Po ashtu, rrënja e majdanosit përmban heterozide flavonoide (apiin, apiosid), furanokumarine, poliacetilene, sheqerra dhe mukoza. Gjethet e majdanosit, përveç vajit esencial, përmbajnë gjithashtu flavonoide, vitamina A, B1, B2 dhe C. Majdanosi ka efekt diuretik (nxit nxjerrjen e urinës), dhe gjithashtu ka një efekt të lehtë antispazmatik (relakson muskujt e lëmuar të traktit urinar), prandaj mund të rekomandohet edhe për lehtësimin e spazmave në sëmundjet e sistemit urinar te meshkujt dhe femrat. Vaji esencial i majdanosit tregon efekt antioksidant dhe anti-inflamator, bllokon kanalet e kalciumit (në traktin e zorrëve dhe mitrën), dhe ka efekt antitumor, prandaj mund të rekomandohet si parandalim i kancerit. Po ashtu, majdanosi tregon efekt imunomodulator, duke ndryshuar aktivitetin e qelizave që bëjnë pjesë në sistemin imunitar.
Ekstraktet e majdanosit tregojnë aktivitet të gjerë antimikrobial kundër një numri të madh bakteresh, si: B. subtilis, P. aeruginosa, S. epidermidis, S. aureus, E. coli, Klebsiella pneumoniae. Majdanosi ka gjithashtu efekt baktericid kur bëhet fjalë për infeksionet bakteriale të shkaktuara nga Helicobacter pylori, dhe përveç efektit të tij antibakterial, kjo bimë ka gjithashtu efekt antifungual (është e shkëlqyer në luftën kundër infeksioneve kërpudhore). Konsumi i përditshëm i majdanosit mund të ulë ndjeshëm përqendrimin e glukozës në gjak, ndoshta duke inhibuar glukoneogjenezën dhe duke stimuluar drejtpërdrejt glikolizën, dhe gjithashtu përdoret si një mjet për përmirësimin e tretjes së ushqimit.
Në formën e çajit, si dhe disa fitopreparate, përdoret si diuretik në infeksionet e traktit urinar, si dhe në trajtimin e gurëve në traktin urinar. Në mjekësinë tradicionale, majdanosi përdoret për urinimin e natës te fëmijët, si dhe për menstruacionet e parregullta (dismenorre). Majdanosi është një bimë fototoksike, prandaj kur përdoren përgatitje të bazuara në majdanos, duhet të mbroheni nga dielli, të përdorni kremra me faktor mbrojtës të lartë në pjesët e trupit që nuk mbulohen nga rrobat. Përdorimi i majdanosit është i kundërindikuar gjatë shtatzënisë, si dhe tek personat me funksion të dobësuar të veshkave. Reagimet alergjike ndaj majdanosit janë të mundshme, dhe furanokumarinet dhe poliacetilenet janë përgjegjëse për këtë, prandaj personat që janë të prirur ndaj alergjive duhet të përdorin përgatitjet e majdanosit me kujdes.